dit was tot juli 2009 het weblog van
Paul Cornelissen, de makelaar wijkcultuur in Den Haag

Kunst in de openbare ruimte
zaterdag 5 april 2008

  

Woensdag jl. was het landelijke congres over kunst in de openbare ruimte, waar ik me al lang op verheugd had. Een van de vragen luidde namelijk: “Hoe ver moet de inspraak van de burger gaan?” Die vraag houdt mij ook bezig. Aan de ene kant heb je de autonomie van de kunstenaar en aan de andere kant de wil om een betekenisvol kunstwerk te realiseren waar veel mensen van kunnen genieten. Het was jammer dat het soms opeens over community art ging, die grens is wel scherp te trekken vind ik. Enkele highlights:

Gabi Prechtl, directeur van Kunst & Bedrijf, waarschuwde voor het inzetten van kunst in de openbare ruimte als schaamlap voor beleid dat heeft gefaald, de dingen mooier maken dan ze zijn, dus. Ze pleitte voor zinvolle kunstwerken, bijdragend aan het patina van de stad. Dat vergt visie, durf en budget. Ik kon het erg met haar eens zijn, met name waar ze waarschuwde voor het al te gemakzuchtig inschakelen van “de burger”, want wie is dat nou eigenlijk?
  
Margriet Luijten, Margriet van Scheppingen en Esther Didden lieten zien hoe ze in Heerhugowaard het project “Kleppen Dicht” hadden gerealiseerd; bewoners van een lastige wijk maakten gedichten o.l.v. onze eigen Haagse Trees Steeghs, tien van deze gedichten belandden op brievenbuskleppen die vervolgens door de bewoners besteld konden worden. Er vonden er 300 gretig aftrek! (veel meer dan de geplande honderd). Er kwamen kritische vragen over dit project: wat voeg je nou wezenlijk toe aan de openbare ruimte? Wat stelt het voor als kunstwerk? Ook ik dacht dat in dit geval het proces het meest waardevol zal zijn geweest. De TNT-postbodes zijn lachende derde; zij mogen elke dag de flarden van de soms heel mooie gedichten lezen onder het werk,…

Esther Didden tracteerde ons daarna op zes lekkere stellingen. De beste vond ik: “Ik ben kunstenaar, geen politicus. Ik doe niet aan democratie. Ik weet het namelijk beter”. Helemaal mee eens; de kunst mag nooit een kunstje worden bij de politieke bedoelingen van een opdrachtgever. Ook waar: “Bewoners zijn geen collega-kunstenaars. En welzijnsinstellingen ook niet”. Tot slot: “Betrokkenheid van bewoners is gewoon te koop, en staat dus gewoon op de begroting”. Ook mee eens; de bewoners zetten zich in voor een productie die gedetailleerd begroot is en als het goed is ook een gecalculeerde opbrengst kent, dus waarom geen vergoeding voor hen?

Daarna fietsten we vanaf het prachtige De Kamers naar de showroom van Vinex-wijk Vathorst, daar vertelde de directeur van Vario Mundo over de vele permanente en tijdelijke kunstprojecten in dit gebied. In groepen bezochten we vier openbare kunsttoepassingen in Vathorst. Wat me opviel was dat ze alle vier nogal kleinschalig waren. Er is toch veel geld beschikbaar nemen we aan, waarom geen groter gebaar? Hun website geeft een mooie staalkaart van vele mede door bewoners-gestuurde kunstprojecten in de openbare ruimte. Ga er even kijken: http://www.variomundo.nl/

Rob Kunst is beleidsmedewerker bij een woningcorporatie in Vlaardingen (Waterweg Wonen); ze bouwen aan een beeldentuin (Buiten Beeld), door er tweejaarlijks een opdracht voor te verlenen aan een kunstenaar. Opdrachtgeverschap stond in zijn toelichting centraal.

Tot slot vertelden Nathalie van der Hak en Wouter van den Haak over enkele succesvolle community-art projecten in Delft, een aantal ken ik ervan uit mijn Fonds 1818 –tijd en het lukt ze in Delft op een of andere manier altijd om grote groepen bewoners enthousiast te krijgen. De goede samenwerking tussen VAK, Gemeente Delft en clubs als de Nieuwe Amateur, onder de noemer Kunst in de Wijken, ligt daaraan ten grondslag. Hun leukste vind ik nog altijd “Gaat Zitten”; honderden portretten van hondjes uit de buurt, op billboards in wachthuisjes.

Mijn persoonlijke opbrengst van dit congres: het besef dat je participatie niet mooier moet maken dan het is. En ook niet belangrijker. De kunstenaar en de opdrachtgever moeten sensitief zijn op maatschappelijke betekenis die ze met de kunst kunnen toevoegen. Teveel je oor te luisteren leggen bij een buurt of bij bewoners kan zo een vervlakkende invloed hebben op het proces en de kunst. Neemt niet weg dat het werken met bewoners ook helemaal top kan zijn. Maar dat vergt een zelfbewuste en vormvaste kunstenaar die het mooie centraal blijft stellen.

De rest van de week was door ziekte rommelig; allerlei afspraken vervielen of verschoven. Tussendoor nog wel werk kunnen maken van de voorbereidingen op de avonden in Haagse Hout (5 juni) en Escamp (15 mei). En natuurlijk tussendoor veel nieuwtjes over het Culturalis/Wijkpodium dat we op het 5 mei-festival in de foyer van Theater aan het Spui gaan vullen. Kim van der Boon en ik presenteren er een breed programma met zang, dans, theater, muziek en cabaret uit verschillende Haagse wijken. Met o.a. ABC Brassband, Frapant, Yaarana Dance en Pravini !!

----------------------------------------------------------------------

vorige week:

    

Met Aino Merits en Hilje Wolfson van Culturalis en Gerard van den IJssel van de R.G. Ruijsstichting heb ik verder gewerkt aan de programmering van het wijkcultuurpodium op het 5 Mei Festival. Tijdens het festival treden buiten op het Spuiplein grote acts op als Hind, Postman en Thomas Berge (!), binnen in het Theater aan het Spui zijn drie podia met o.a. debatten, muziektheater en wijkcultuur. We hebben afgesproken dat onze programmering heel divers zal zijn wat betreft discipline en herkomst. Kwaliteit staat daarbij voorop. Het zal een wervelende afwisselende show worden waar Den Haag trots op kan zijn. We staan natuurlijk open voor gouden tips vanuit de wijken: makelaar@wijkcultuur.nl

Deze week was een belangrijk moment voor Marielle Olde Bijvanck en Evelien Starrenburg, de twee stagiairs die vanuit Hogeschool Rotterdam (vrijetijdskunde) een onderzoek doen naar het imago en de marketingstrategie van Theater Pierrot. Ze presenteerden aan ons drieën (stagebegeleider van school, directeur Pierrot en ik) hun analyse tot nu toe. Er kwam best wat inhoudelijke kritiek. Dat laat zien dat we deze onderzoeksstage en deze meiden hoog hebben zitten. Marielle en Evelien kennende (harde werkers, heldere denkers) komt het allemaal goed. Een onderzoek waar wellicht ook andere Haagse theaters wat aan gaan hebben!

Peter van Zon van Zebra (de welzijnsinstelling die o.a. in Den Haag Centrum opereert) had me gevraagd om eens met hem en collega Marlon Scholsberg te praten over de mogelijkheden om getalenteerde jongeren uit de wijken meer cultureel uit te dagen en ze een podium te bieden. Marlon, Peter en ik spraken af elkaar goed op de hoogte te houden over mogelijke kansen, bijvoorbeeld de vele community-art makers die op zoek zijn naar jong talent voor hun grote producties. Het was overigens leuk om weer eens in de Burcht te zijn (Stortebekerstraat), in mijn jaren bij Centrum 16.22 kwam ik er regelmatig.

Bij Stichting BCOM in de Weimarstraat weten ze al vijf jaar heel goed hoe het is om met minimale middelen en veel vrijwillige inzet een galerie te runnen. Sylvia Pillen is alweer druk doende met de komende ReVart-tour, die dit keer literatuur als onderwerp heeft. De galerie van BCOM is echt een verhaal apart: kunstenaars uit de wijk exposeren er, dat gebeurt op zeer professionele wijze. Maar BCOM is meer: een verzamelpunt van mensen die het goed voorhebben met dit deel van de stad. Sylvia vertelde boeiend over de vele gevechten die zij en haar medestanders hebben gevoerd tegen de verloedering van de Weimarstraat en omgeving. Ik heb daar overigens een tijdlang als wijkbewoner ook de vruchten van geplukt. Bekijk hun site en zie wat vrijwilligers voor elkaar krijgen!

Bij ACKU (het cultuurbureau van de hogescholen in Den Haag) werd ik deze week weer verrast door de veelheid van projecten die Valentijn en Brechje in ontwikkeling hebben. Een van hun meest aansprekende projecten vind ik het project Verborgen Den Haag van kunstenaar Wilma Marijnissen, die met (nieuw aangekomen) studenten de onderkant van de stad gaat verkennen. Dat leidt dan tot een expositie op het eind van de zesweekse tour. Zo dompel je deze nieuwe Hagenaars meteen onder in een warm bad van (tegen-)cultuur en eigentijdse Haagse kunst.

Met Ton van de Langkruis (Kosmopolis) en Ricardo Burgzorg (Über blick) weer flink verder gepraat over hoe we de podiumkunsten meer kunnen infecteren met inspiratie uit de verschillende etnische groepen in Den Haag. De theaters staan er zeker open voor, maar hoe krijg je voor elkaar dat de programmering aansluit bij de wensen van de bevolking én uitdagend, kwalitatief en internationaal is? Een heerlijke puzzel waar we steeds verder mee komen. Dit keer stelden we onder nadere een lijst op van jonge Hagenaars die we kennen en die in een programmacommissie zouden kunnen functioneren als cultureel geweten van ons, toch wat meer bedaagde, meestal witte, oudere mannen en vrouwen,....

Met Marieke Manschot heb ik vrijdag de contouren van onze kunstavond in Haagse Hout vastgelegd: het wordt waarschijnlijk 5 juni. Nog wel even de E.K.-check gedaan! Wat kunst en voetbal tegelijk is voor veel mensen een moeilijke keuze,.. Voor Haagse Hout kiezen we dit keer de samenwerking met de bibliotheek. Zo doe ik het met die kunstavonden in elk stadsdeel anders; in Laak was het theater Pierrot, in Escamp met Koorenhuis en Stichting Mooi en in het centrum wordt het natuurlijk met Culturalis (Hobbemastraat!).

Vervolgens met nog een andere Marieke uitgebreid bijgeklets: Marieke van der Plas, mijn oude collega bij Fonds 1818. Zij is inmiddels vertrokken naar de Antillen, waar ze met het Startbureau lokale welzijn- en cultuurprojecten van de grond helpt, met steun van o.a. Nederlandse fondsen. Marieke en ik hebben vijf jaar lang talloze projecten samen beoordeeld en nu was het ook weer of we niet weg waren geweest: we zaten uitgebreid te kletsen over de interessante jongeren en hun projecten die we langs zien komen. Eén daarvan bindt ons opnieuw: een project waarbij jongeren uit Escamp onder leiding van Karien Guizo (ex-NDT) een dansvoorstelling maken die wellicht met steun van een groot fonds ook op de Antillen geprogrammeerd gaat worden.
In het Nutshuis had ik afgesproken met Frans van der Leeuw, hij is de commercieel manager van één van de bestbewaarde geheimen van onze stad; The New Dutch Academy. Dit gezelschap rond Simon Murphy geeft al vele jaren jong talent de kans zich te onderscheiden op het gebied van de oude muziek. Frans en ik spraken over de mogelijkheden die er zijn om The New Dutch Academy meer “van Den Haag” te laten zijn. Eén van de kansen is natuurlijk veel vaker op verrassende locaties in onze stad optreden. Naar die plekken zal ik ook uitkijken de komende tijd.

Archief:
» maandag 6 juli 2009 Laatste bericht: mijn eindverslag + advies
» zondag 19 april 2009 Het verslag van de Netwerkbijeenkomst kunst & cultuur in Segbroek
» zondag 12 april 2009 allerlei aankondigingen op het gebied van cultuur in de wijken in Den Haag; kunstpost, scott &drost
» donderdag 26 maart 2009 Verslag van de Netwerkbijeenkomst in Scheveningen.
» woensdag 25 maart 2009 Programma Netwerkavond Scheveningen
» zondag 22 maart 2009 Scheveningen!!
» zondag 22 februari 2009 Love is in the air !
» vrijdag 13 februari 2009 Licht op Escamp, de vooorstelling
» vrijdag 23 januari 2009 K.I.S.-studenten presenteren mooie plannen en nog veel meer,...
» dinsdag 13 januari 2009 Doe mee! Workshop Productie & uitvoering van projecten bij CULTURALIS
» dinsdag 6 januari 2009 WIJKCULTUUR in 2009
» vrijdag 26 december 2008 Laatste bericht in 2008 met o.a.Winnaars Festival
» dinsdag 16 december 2008 Stand van zaken, zo bijna aan het eind van het jaar,..
» maandag 15 december 2008 Verslag Julianakerk en Winterfestival Escamp, aankondigingen Prettig Uiteinde! & Mozaïque Songfestival Den Haag
» donderdag 4 december 2008 Verslag van de netwerkbijeenkomst in Transvaal, Julianakerk
» zondag 23 november 2008 Veel projecten worden nu opgeleverd
» dinsdag 18 november 2008 Start Minor Kunst in de Samenleving met Symposium over Community Art !
» zaterdag 8 november 2008 Soedan, Couperus, Ambachtsgaarde,...
» woensdag 29 oktober 2008 Nieuws over Cultuuranker Escamp ! En ook nieuws uit Bezuidenhout.
» woensdag 15 oktober 2008 Verslag van de bijeenkomst in LOOSDUINEN
» dinsdag 14 oktober 2008 Programma Netwerkbijeenkomst LOOSDUINEN
» donderdag 9 oktober 2008 Unieke kans om de Binckhorst te ondergaan!
» zaterdag 4 oktober 2008 Culturalis organiseert loketdag voor culturele (amateur-)organisaties
» dinsdag 23 september 2008 week 39 alweer,...
» dinsdag 16 september 2008 Check MO, Nationale Toneel, Pure Jazz, en Wijkberaad Bezuidenhout.
» zondag 7 september 2008 De Weimarkt, PureJazz en de Ooievaars Kunst- en Cultuurdagen komen eraan!!
» vrijdag 29 augustus 2008 Aandacht voor SOCIAL SOFAS, SIGNALS en nieuw seizoen Haags Poppodium
» maandag 18 augustus 2008 Nieuw seizoen!
» woensdag 9 juli 2008 Week 27 en 28
» dinsdag 1 juli 2008 Nieuw publiek, ander publiek
» dinsdag 24 juni 2008 Den Haag - Madrid - Den Haag
» zondag 15 juni 2008 Deze week,...
» donderdag 5 juni 2008 Verslag van de netwerkbijeenkomst Kunst en Cultuur in Haagse Hout
» zaterdag 31 mei 2008 Deze week,....
» maandag 19 mei 2008 Netwerkavond in Escamp, cultuuraanjagers in Rotterdam en vijf ontmoetingen,..
» zondag 11 mei 2008 Culturalis Wijkpodium en nog veel, veel meer,..
» zondag 4 mei 2008 Rommelcultuur, Zuid Afrika, beelden.
» zondag 27 april 2008 Afgeschreven..?
» zaterdag 19 april 2008 Broadcast Yourself!
» zondag 13 april 2008 Week van de Verhalen
» zondag 30 maart 2008 Surinaams Visserskoor, Thomas Berge en New Dutch Academy,...
» zaterdag 22 maart 2008 Jenny Dalenoord,.. of Babs van Wely ?
» zaterdag 15 maart 2008 Mariahoeve, Pepijn, Spui, Laak-Noord en Segbroek,...
» zaterdag 8 maart 2008 Brood & Spelen
» zaterdag 1 maart 2008 Stolz auf Den Haag
» vrijdag 22 februari 2008 hoog & laag
» vrijdag 15 februari 2008 Roversbende
» zaterdag 9 februari 2008 Lovend over Laak
» zaterdag 2 februari 2008 Retraite,...
» zaterdag 26 januari 2008 Hollandse Spoor!
» vrijdag 18 januari 2008 Hartslag,..
» vrijdag 11 januari 2008 Gek van toneel
» vrijdag 4 januari 2008 mooi 2008!
» vrijdag 28 december 2007 Amateur en professional
» donderdag 20 december 2007 Vrieskou in Den Haag
» vrijdag 14 december 2007 ReVa, Statenkwartier, Schilderswijk.
» vrijdag 7 december 2007 Het broeit in de stad
» vrijdag 23 november 2007 Gekke plannen, goeie mensen
» zondag 18 november 2007 Den Haag – Birmingham – Den Haag
» zaterdag 10 november 2007 Lekker in Laak
» donderdag 1 november 2007 (Hoge-)scholen, musea, stagiairs en nog veel meer.
» zondag 28 oktober 2007 Shoot Me! anywhere,..
» maandag 22 oktober 2007 Vallende kwartjes
» dinsdag 16 oktober 2007 Zuid-West is hot!
» maandag 8 oktober 2007 Amateurkunst
» dinsdag 2 oktober 2007 Een goed begin...